درس اول : ( مقدّمه ) مقصود از « علوم اسلامى » چيست ؟ در اين درس لازم است كه به عنوان مقدمه دربارهء كلمهء « علوم اسلامى » اندكى بحث كنيم و تعريف روشنى از آن بدهيم تا معلوم گردد مقصود ما از « علوم اسلامى » چه علومى است و كلياتى كه در اين درسها مىخواهيم بياموزيم دربارهء چيست ؟ علوم اسلامى را كه اكنون موضوع بحث است چند گونه مىتوان تعريف كرد و بنا به هر تعريف ، موضوع فرق مىكند : 1 . علومى كه موضوع و مسائل آن علوم ، اصول يا فروع اسلام است و يا چيزهايى است كه اصول و فروع اسلام به استناد آنها اثبات مىشود ، يعنى قرآن و سنّت ؛ مانند علم قرائت ، علم تفسير ، علم حديث ، علم كلام نقلى « 1 » ، علم فقه و علم اخلاق نقلى « 2 » . 2 . علوم مذكور در فوق بعلاوهء علومى كه مقدمهء آن علوم است . علوم مقدمه مانند ادبيات عرب از صرف و نحو و لغت و معانى و بيان و بديع و غيره ، و مانند كلام عقلى ، اخلاق عقلى ، حكمت الهى ، منطق ، اصول فقه ، رجال و درايه .

--> ( 1 ) بعداً گفته خواهد شد كه كلام دو قسم است : عقلى و نقلى ، و فرق ايندو خواهد آمد . ( 2 ) اخلاق نيز مانند علم كلام دو گونه است : عقلى و نقلى ، و بعداً در اين باره نيز بحث خواهد شد .